Zelf een hor maken: stappenplan voor raam en deur

Wie een raam heeft met een afwijkende maat, kiest er soms voor om een hor zelf te maken. Het is een klus van een uurtje of twee, het kost weinig gereedschap en je bepaalt zelf de maat. Het vraagt wel nauwkeurig meten en een beetje geduld bij het spannen van het gaas. In dit stappenplan lees je drie manieren om een hor te maken, welke materialen je nodig hebt, hoe je rekent en waar het in de praktijk misgaat.

Een kleine kanttekening: wij verkopen geen losse latten, hout of klittenband. Wat je bij ons wel vindt, zijn de onderdelen voor een eigen magnetische hor (een zacht pvc-frame en een magneetstrip), zelfklevend horgaas en reparatiemateriaal. Waar het kan, verwijzen we daarnaar. Voor de rest haal je materiaal bij een bouwmarkt.

Drie manieren om zelf een hor te maken

Welke route past, hangt af van je raam, je gereedschap en hoe vaak je de hor wilt verwijderen.

Route	Wat je nodig hebt	Voor wie?	Let op
Gaas met klittenband	Gaas, klittenband, schaar	Wie snel een eenvoudige hor wil, op een glad kozijn	Geen frame; het gaas kan bij veel wind loskomen
Magnetische hor met pvc-frame	Pvc-frame, magneetstrip, hoekstukken, gaas	Wie een hor wil die je snel openmaakt om het raam te wassen	Het gaas zit niet bij het frame; je kiest dat zelf
Houten inzethor	Latten, hoekverbindingen, gaas, nietjes of een kader	Wie een vaste hor in het kozijn wil klemmen	Zaag- en meetwerk; de maat moet kloppen

Je kunt natuurlijk ook een kant-en-klare hor kopen. Wanneer dat beter is, lees je in de gids horren op maat of zelf monteren. Hieronder gaan we ervan uit dat je het zelf wilt doen.

Het juiste gaas kiezen

Het gaas bepaalt hoe de hor eruitziet, hoe licht hij is en hoe lang hij meegaat. Drie materialen komen het vaakst voor.

• Glasvezel: licht, roest niet en makkelijk met een schaar te knippen. Het is wel gevoeliger voor scherpe voorwerpen en kreukt bij hard vouwen.
• Polyester of kunststof: soepel en licht van gewicht, vaak gebruikt bij horren met klittenband. Let op dat het niet te ver wordt uitgerekt.
• Aluminium: stijver en stabieler, maar het kan deuken en is lastiger te knippen.

Mesh en kleur

Het aantal mesh zegt hoeveel draden er per inch in het gaas zitten. Voor muggen en vliegen zit je meestal tussen 14 en 18 mesh. Hoe fijner het gaas, hoe minder insecten erdoor kunnen, maar ook hoe minder lucht en licht. Zwart gaas valt minder op en geeft een helderder uitzicht naar buiten; wit of grijs past soms beter bij een licht kozijn.

Zoek je gaas dat al zelfklevend is, dan is het zelfklevende horgaas voor raam een mogelijkheid: 14 mesh, in zwart of wit, in 1,3 x 1,5 m of 1,5 x 2 m. Het is licht en goed doorlatend, maar niet bedoeld voor een deur en minder geschikt voor een raam dat je vaak opent. Zelfklevend gaas hecht het best op een gladde, schone ondergrond.

Gereedschap en materiaal

Je hebt voor de meeste routes niet meer nodig dan dit:

• een meetlint of duimstok en een potlood;
• een scherpe schaar of een afbreekmes met een liniaal;
• een tang of kniptang als je met aluminium werkt;
• een nietpistool met korte nietjes, bij een houten frame;
• een handzaag en een verstekbak, bij een houten frame;
• een schone doek en een beetje afwasmiddel om het kozijn te ontvetten.

Zo meet en bereken je wat je nodig hebt

Meet de plek waar de hor komt, niet het glas. Doe dat op drie plekken, zoals ook in de gids hor kopen staat uitgelegd: breedte onderaan, in het midden en bovenaan, en hoogte links, in het midden en rechts. Voor een hor die in de opening past, gebruik je de kleinste waarde; voor een hor die over het kozijn heen komt, de grootste.

Rekenvoorbeeld met zelfgekozen maten

De cijfers hieronder zijn door onszelf gekozen om de berekening te laten zien; het zijn geen gemeten waarden van een bestaand raam. Stel dat de opening 100 cm breed en 120 cm hoog is.

• Omtrek van het frame: (100 + 120) x 2 = 440 cm. Dat is ruim 4 meter frame en magneetstrip. Reken op iets extra's voor het afkorten.
• Gaas: laat het gaas aan elke kant ongeveer 2 cm uitsteken. Je hebt dan een stuk van 104 x 124 cm nodig.
• Hoekstukken: vier, één per hoek.

Het pvc-frame van onze onderdelen voor een zelfgemaakte magnetische hor is er in 3 of 4 meter, in wit, zwart of bruin. De magneetstrip is 4 meter lang en er is een set van vier bruine hoekstukken. Voor een omtrek van 440 cm in ons voorbeeld heb je dus meer dan één frame van 4 meter nodig. Weet je niet precies wat je nodig hebt, dan kun je ons je afmetingen sturen.

Stappenplan 1: gaas met klittenband

Dit is de snelste route en werkt goed op een glad kozijn, zoals kunststof. Over de ondergrond lees je meer in de gids hor voor kunststof kozijn.

1. Meet de plek waar het gaas komt en tel aan elke kant 2 cm bij op.
2. Knip het gaas op maat. Gebruik een liniaal en knip in een rechte lijn.
3. Ontvet het kozijn met lauw water en afwasmiddel en laat het volledig drogen.
4. Plak de zachte kant van het klittenband op het kozijn. Begin in een hoek en rek de strip niet.
5. Plak de haakjeskant op de rand van het gaas, of gebruik een gaas met een vaste rand.
6. Laat de lijm minstens een paar uur hechten en druk het gaas dan op de strip.
7. Controleer de hoeken: een kier van een paar millimeter is voor een mug genoeg.

Stappenplan 2: magnetische hor met pvc-frame

Deze route geeft een netter eindresultaat, omdat het gaas in een frame zit. Het is de aanpak die bij onze onderdelen hoort.

1. Bereken de lengte van het frame zoals in het rekenvoorbeeld en kies de kleur die bij je kozijn past.
2. Kort het frame af op de vier zijden. Kijk op de productpagina of de hoekstukken om een rechte of schuine zaagsnede vragen.
3. Plak de magneetstrip op het kozijn, recht en zonder te rekken, op een schone en droge ondergrond.
4. Leg het gaas op het frame en zet het vast, zodat het strak staat maar niet trekt.
5. Zet de hoekstukken in elkaar en controleer of de hor vlak ligt.
6. Plaats het frame tegen de magneetstrip en test of het overal sluit.

Een afgewerkte hor van dit type haal je in de winter van het kozijn en berg je op. Wil je meer weten over hoe zo'n systeem werkt, lees dan magnetische hor of magnetische hor voor raam.

Stappenplan 3: houten inzethor

Een inzethor klemt in het kozijn. Dat vraagt de meeste nauwkeurigheid, want de maat moet kloppen op de millimeter.

1. Meet de opening op drie plekken en trek aan elke kant 2 tot 3 mm af, zodat het frame er soepel in past.
2. Zaag vier latten op maat, met een verstekbak onder 45 graden als je een nette hoek wilt.
3. Verbind de hoeken met houtlijm en hoekverbindingen en laat de lijm drogen.
4. Leg het gaas over het frame, span het gaas losjes op en zet het met korte nietjes vast, om de paar centimeter.
5. Knip het overtollige gaas weg en werk de rand netjes af met een sierlat.
6. Verf of lak het frame, laat het goed uitharden en klem de hor in de opening.

Draaikiepraam, dakraam, uitzetijzer en schuifpui

Niet elk raam is een eenvoudig rechthoekig vlak.

Draaikiepraam

Een draaikiepraam draait en kiept naar binnen. De hor hoort dan aan de buitenkant van het kozijn of in de negge, zodat de vleugel vrij kan bewegen. Bij zelf maken betekent dat je het frame zo plant dat het buiten de draaicirkel blijft. Lees ook hor voor draaikiepraam.

Raam met uitzetijzer

Een raam met een uitzetijzer opent naar buiten. De hor komt dan aan de binnenkant van het kozijn. Houd rekening met het ijzer zelf: het frame mag het niet blokkeren.

Dakraam

Een dakraam zit schuin en kan lastig bereikbaar zijn. Gebruik een licht frame en werk veilig, bij voorkeur samen met iemand. Op de pagina hor voor dakraam staan meer aandachtspunten.

Schuifpui

Voor een brede schuifpui is zelf maken lastig: een frame van meer dan twee meter wordt snel krom. Een magnetisch gordijn is dan eenvoudiger. Bekijk hor voor schuifpui.

Veelgemaakte fouten

• Het glas meten in plaats van het kozijn. De hor moet de hele opening dekken.
• Het gaas te strak spannen. Het trekt dan krom of scheurt bij de nietjes.
• Een stomp mes of een botte schaar. Het gaas rafelt en de rand wordt niet recht.
• Geen rekening houden met de raamvleugel. Controleer of het raam kan openen.
• Lijm of tape op een vuil of vochtig kozijn. Alles hecht slechter.
• Niet controleren op kieren. Kijk bij daglicht of er licht door de randen valt.

Zelf maken of toch kopen? Een eerlijke afweging

Zelf maken is niet altijd de goedkoopste of de snelste weg. Het wint op drie punten: je raam heeft een maat die niet in een standaardrij past, je vindt het leuk om zelf iets te bouwen, of je wilt precies het gaas en de kleur die je zelf kiest. Het verliest als je weinig tijd hebt of als je geen ervaring hebt met meten en zagen. Een fout van een paar millimeter in de maat kost je bij een inzethor al snel een kier.

Past je raam binnen de standaardmaten, dan is een kant-en-klare hor vaak eenvoudiger. Een voorbeeld is de raamhor met klittenband in 32 maten, waarbij je de maat zelf samenstelt uit twee waarden in centimeters. Ook de herbruikbare zwarte hor met klittenband haal je aan het einde van het seizoen weg en gebruik je hem het jaar erop opnieuw. Zit je tussen de maten? Dan kan de magnetische raamhor in 12 maten tot 150 x 200 cm een tussenvorm zijn.

Onderhoud en opbergen

Een hor die je zelf hebt gemaakt gaat langer mee als je hem verzorgt. Neem hem aan het eind van het seizoen van het kozijn, stofzuig het gaas voorzichtig of veeg het met een vochtige doek schoon en laat het goed drogen. Berg hem vlak op, bijvoorbeeld achter een kast, en niet opgerold met scherpe vouwen. Controleer bij het begin van het volgende seizoen de hoeken en de randen op scheurtjes. Zo voorkom je dat een klein gaatje in de loop van de zomer groter wordt.

Een gat in je zelfgemaakte hor repareren

Ook een eigen hor krijgt weleens een gaatje. Dat dicht je met reparatiemateriaal. Je hebt de keuze uit zelfklevende reparatietape, een reparatiepleister voor horgaas, glasvezel reparatietape of een gaaspleister van glasvezel. Kies een kleur die bij het gaas past. Alles staat bij hor gaas en onderdelen.

Hoe kies je? Ons advies

Zelf maken loont als je raam een afwijkende maat heeft, als je het leuk vindt om te klussen en als je minder waarde hecht aan een perfect strak resultaat. Je krijgt precies de maat die jij wilt en je weet hoe het is opgebouwd. Zit je krap in de tijd, dan is een kant-en-klare hor eenvoudiger.

• Gladde ondergrond en snel klaar? Kies de route met klittenband, of koop een witte klittenband hor in een van de 13 breedtes.
• Een netter resultaat dat je kunt afnemen? Bouw een magnetische hor met onze onderdelen.
• Weinig tijd of een standaardraam? Bekijk horren voor ramen of horren met klittenband.